Communicatie ombuigen yes you can!

Wordt er niet of nauwelijks naar je geluisterd? Is je eigen luistergedrag ook vluchtig en ongedurig? Daar is wat aan te doen! Hier twee moeilijkheden én mogelijkheden bij het zo belangrijke onderdeel van communicatie: luisteren.

Twee veel voorkomende moeilijkheden – die als we ons ervan bewust worden – juist dé mogelijkheden worden voor een goed contact!

De moeilijkheid kan namelijk omgebogen worden, het hoeft geen obstakel te blijven! De moeilijkheden stel ik aan je voor als de automatische piloot en de verzetsman.

De automatische piloot
Zijn we druk, maken we ons zorgen of is er andere stress, dan neemt de automatische piloot het roer over. Deze reageert snel en vluchtig, maar luistert niet echt. Reageren is heel primair en vanuit jezelf. Dat kan goed van pas komen in geval van nood, maar niet in situaties waar echt luisteren nodig is.

Luisteren kost meer tijd en aandacht, het is in de ander verplaatsen en van daaruit een luisterreactie geven. Een luisterreactie is dus ook een vorm van reageren, maar niet snel of vluchtig.

Moet alles perfect verlopen en ben je oplossingsgericht? Dan zal de automatische piloot vaak langs komen en het gesprek domineren. De piloot kaapt als het ware het gesprek, want ook als je oprecht wilt luisteren wordt het bemoeilijkt door perfectionisme. Er is weinig ruimte voor gevoelens en diepere beweegredenen. Jij en de ander zijn er mogelijk aan gewend dat de gesprekken functioneel en oplossingsgericht zijn of je voelt je juist niet gelukkig met de oppervlakkigheid.

De automatische piloot komt ook op de proppen als er iets of iemand beschermd moet worden. We willen allemaal wel iets of iemand beschermen. Je kind, je relatie, jezelf, een reputatie of een mening. Herkenbaar? De automatische piloot is niet echt op de ander gericht ook al kan dat wel zo lijken. Direct wordt een interpretatie van wat zich afspeelt gevonden en gaat voorbij aan wat er echt gebeurt. Deze interpretaties worden ook gemakkelijk geprojecteerd op de ander. Met als gevolg langs elkaar heen praten.

De ombuiging
Voel je dat er automatisch gereageerd wordt door jezelf of de ander? Sta dan even stil staan en wacht. Klem desnoods even de lippen op elkaar. En adem eens rustig in en uit. De automatische piloot is uiteindelijk ondergeschikt en moet naar jou luisteren ;-).

De pauze geeft rust in je hoofd, kalmeert de gevoelens en helpt om te zien waar het echt omgaat. Richt je erop om niet meteen te reageren, maar éérst te luisteren. Wat helpt is om vragen te stellen die het begrip vergroten. Reageren of antwoorden kan altijd nog. Na zo’n pauze wordt de neiging om automatisch te reageren kleiner. Je kunt hiervan een oefening maken!

listening couple

De verzetsman
Voelen we ons niet gehoord, aangevallen of zelfs ondermijnd, dan springt de verzetsman er bovenop. Deze weet precies hoe er afgeweerd moet worden. Door een doeltreffende tegenaanval of koppig innerlijk verzet. Vanuit perceptie van oorlog heel handig, maar doorgaans er is geen oorlog. Doorgaans willen mensen alleen maar gezien en gehoord worden en hanteren ze daar handige en onhandige methoden voor. Heb je weleens gemerkt dat jijzelf of de ander in vlucht- of vechtgedrag schiet? Dan is de verzetsman aan het werk. En het zal duidelijk zijn dat deze niet luistert!

Oude pijnpunten die niets met de huidige situatie te maken hebben, maar wel in het hier en nu worden getriggerd, zullen ook de verzetsman inschakelen. De pijn die zo levensecht aanvoelt geeft de indruk dat de pijn weer opnieuw wordt aangedaan. Een vlucht- of vechtreactie ligt dan voor de hand. Het brengt je echter verder van huis, want waar wederkerig niet geluisterd wordt, voelt niemand zich gehoord.

De ombuiging
Heb je de indruk dat er vaak verbaal gevochten en weinig geluisterd wordt? Doe dan een reality check. Wat is er echt aan de hand? Is het wel een aanval? Waar komt de pijn vandaan? Door even afstand te nemen en de situatie op feiten te checken, komt er ruimte voor een andere invalshoek en echt luisteren.

Neem zowel de oude pijn als de vermeende pijn voor wat het is. En ga er vooralsnog vanuit dat je niet persoonlijk wordt aangevallen. De verzetsman zal dan snel verdwijnen. Dit bespreekbaar maken geeft aan beide kanten ademruimte. Het kan verbondenheid en verdieping geven.

Deze communicatiepatronen hebben iets weg van loopgraven. Lastig maar niet onmogelijk om eruit te komen!

Dus geef niet op, houd vol, ook als jij de enige bent die zich ervoor inzet, want het werkt!

Advertenties